Sáng kiến quốc tế mới được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy hợp tác toàn cầu trong lĩnh vực định giá carbon, đồng thời nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và liêm chính của các thị trường carbon nội địa trên thế giới.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, động thái này được xem là bước hiện thực hóa cam kết mà Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen từng đưa ra tại Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP30) tổ chức ở Belém, Brazil vào tháng 11/2025. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục đặt ra những thách thức ngày càng nghiêm trọng, việc các nền kinh tế lớn cùng bắt tay xây dựng một cơ chế hợp tác chung về thị trường carbon được đánh giá là tín hiệu tích cực đối với tiến trình thực hiện Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu năm 2015.

 

Theo tuyên bố chung, Liên minh Mở sẽ đóng vai trò như một nền tảng hợp tác quốc tế nhằm hỗ trợ các quốc gia phát triển và hoàn thiện chính sách định giá carbon cũng như củng cố hoạt động của những thị trường carbon bắt buộc. Mục tiêu của liên minh không chỉ dừng lại ở việc giảm phát thải khí nhà kính mà còn hướng tới thúc đẩy hiện đại hóa kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và hỗ trợ quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế trung hòa khí hậu.

Một trong những trọng tâm quan trọng của liên minh là xây dựng hệ thống giám sát, báo cáo và thẩm tra phát thải (MRV) chặt chẽ. Đây được xem là yếu tố nền tảng giúp bảo đảm dữ liệu phát thải được ghi nhận minh bạch, chính xác và có khả năng kiểm chứng. Bên cạnh đó, các thành viên cũng sẽ phối hợp xây dựng phương pháp kế toán carbon theo tiêu chuẩn thống nhất nhằm gia tăng độ tin cậy và hiệu quả của thị trường carbon toàn cầu.

Liên minh cũng đặc biệt nhấn mạnh đến việc sử dụng các tín chỉ bù đắp carbon có tính liêm chính cao. Theo đó, các cơ chế bù đắp phát thải phải bảo đảm mang lại lợi ích môi trường thực chất, tránh tình trạng lợi dụng tín chỉ carbon để tạo ra những hoạt động “tô xanh” mang tính hình thức.

Hiện tại, Liên minh mở cửa cho các quốc gia đã triển khai thị trường carbon bắt buộc ở cấp quốc gia, bao gồm những hệ thống trao đổi hạn ngạch phát thải hoặc áp dụng thuế carbon. Ngoài ra, các chính quyền địa phương đang vận hành cơ chế định giá carbon cũng có thể tham gia với vai trò quan sát viên.

Sau EU, Brazil và Trung Quốc, New Zealand (Niu-di-lân) và Đức đã trở thành những quốc gia đầu tiên tham gia liên minh với tư cách thành viên chính thức. Dự kiến, số lượng thành viên sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới khi ngày càng nhiều quốc gia xem thị trường carbon là công cụ trọng yếu trong chiến lược giảm phát thải và phát triển bền vững.

Trong giai đoạn hai năm đầu tiên, Brazil sẽ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch liên minh, trong khi Trung Quốc và EC cùng giữ vị trí Phó Chủ tịch. Các bước đi tiếp theo bao gồm việc thành lập Ban Thư ký và xây dựng kế hoạch hành động cụ thể để trình thông qua tại Hội nghị Thị trường carbon dự kiến tổ chức vào ngày 15/9 tới tại Vũ Hán, Trung Quốc.

Sự ra đời của Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc được đánh giá là dấu mốc quan trọng trong nỗ lực tăng cường hợp tác đa phương về khí hậu. Không chỉ góp phần thúc đẩy việc thực thi các cam kết quốc tế về giảm phát thải, sáng kiến này còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của thị trường carbon trong việc định hình mô hình tăng trưởng xanh và phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu./.