Trong động thái được giới quan sát đánh giá là bước điều tiết thị trường quan trọng, Chính phủ Ấn Độ đã phê duyệt xuất khẩu 2,5 triệu tấn lúa mì cùng 500.000 tấn sản phẩm từ lúa mì và đường trong niên vụ 2025–2026, nhằm giải tỏa áp lực dư cung, ổn định giá nội địa và bảo vệ thu nhập nông dân. Theo thông báo của Bộ Lương thực Ấn Độ, quyết định được đưa ra sau khi rà soát toàn diện tình hình tồn kho, sản lượng dự kiến và diễn biến giá trên thị trường. Nhà chức trách khẳng định việc mở lại kênh xuất khẩu sẽ không ảnh hưởng đến an ninh lương thực quốc gia.

Dữ liệu cho thấy bức tranh cung ứng đang ở trạng thái thuận lợi. Tính đến ngày 1/4/2026, lượng lúa mì dự trữ tại kho trung ương của Tổng công ty Lương thực Ấn Độ (FCI) dự kiến đạt khoảng 182 triệu tấn – mức cao so với yêu cầu dự trữ an ninh lương thực. Cùng với đó, tồn kho lúa mì khu vực tư nhân trong niên vụ 2025–2026 ước đạt khoảng 7,5 triệu tấn, tăng gần 3,2 triệu tấn so với cùng kỳ năm trước. Diện tích gieo trồng vụ Đông Xuân 2026 cũng mở rộng lên 33,417 triệu ha, cao hơn mức 32,804 triệu ha của năm ngoái, phản ánh niềm tin của nông dân vào cơ chế giá sàn và thu mua của chính phủ. Trong bối cảnh nguồn cung dồi dào và triển vọng một vụ mùa bội thu, việc cho phép xuất khẩu được xem là biện pháp chủ động nhằm tránh tình trạng giá giảm sâu khi bước vào cao điểm thu hoạch.

Ấn Độ – một trong những nhà sản xuất lúa mì lớn nhất thế giới – từng áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu trong những năm trước để kiềm chế lạm phát lương thực và bảo đảm an ninh nội địa khi giá toàn cầu biến động mạnh. Tuy nhiên, khi sản lượng phục hồi và tồn kho tăng cao, chiến lược hiện nay chuyển sang điều tiết linh hoạt hơn, tận dụng cơ hội thị trường quốc tế để hỗ trợ thu nhập nông dân và tối ưu hóa vòng quay hàng tồn.

Chính phủ Ấn Độ nhận định quyết định mới sẽ giúp cải thiện thanh khoản thị trường, thúc đẩy luân chuyển hàng hóa và cân bằng lợi ích giữa người sản xuất – doanh nghiệp – người tiêu dùng.

Đối với mặt hàng đường, nhà chức trách cho phép xuất khẩu bổ sung 500.000 tấn trong mùa vụ 2025–2026, nâng tổng hạn ngạch được cấp lên 2 triệu tấn, sau quyết định cho xuất khẩu 1,5 triệu tấn hồi tháng 11/2025.

Tính đến ngày 31/1/2026, các nhà máy mới xuất khẩu khoảng 197.000 tấn và ký hợp đồng thêm 272.000 tấn. Phần hạn ngạch bổ sung sẽ được phân bổ theo tỷ lệ cho các nhà máy có nhu cầu, với điều kiện tối thiểu 70% sản lượng phải được xuất khẩu trước ngày 30/6/2026 và không được chuyển nhượng giữa các đơn vị.

Giới phân tích cho rằng việc nới hạn ngạch đường không chỉ giúp giải quyết tồn kho dư thừa mà còn tạo thêm nguồn thu ngoại tệ trong bối cảnh thương mại nông sản toàn cầu đang phục hồi. Với các quyết định mới, Ấn Độ đang phát đi tín hiệu rõ ràng về một giai đoạn điều hành chủ động và cân bằng hơn: vừa bảo đảm an ninh lương thực trong nước, vừa tận dụng dư địa xuất khẩu để củng cố tăng trưởng nông nghiệp và ổn định thu nhập cho hàng triệu nông dân.