Ngày 18/3, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã có quyết định mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án sai phạm đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến khu “đất vàng” 39 - 39B Bến Vân Đồn, gây thất thoát tài sản Nhà nước hơn 542 tỷ đồng vào ngày 7/4 tới.

Theo quyết định trên, có 22 bị cáo bị truy tố với nhiều tội danh gồm “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Nhận hối lộ”, “Đưa hối lộ” và “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Phiên tòa do Thẩm phán Nguyễn Thị Hà, Phó Chánh tòa Hình sự Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, làm chủ tọa và dự kiến kéo dài đến ngày 10/4. Hội đồng xét xử cũng triệu tập 93 tổ chức, cá nhân có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đáng chú ý, vụ án liên quan đến nhiều cựu lãnh đạo doanh nghiệp Nhà nước và cán bộ quản lý tại Thành phố Hồ Chí Minh. Trong đó, Nguyễn Thị Như Loan, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty Quốc Cường Gia Lai cùng 11 bị cáo bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Bị cáo Nguyễn Thị Hồng, cựu Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; bị cáo Đào Thị Hương Lan, cựu Giám đốc Sở Tài chính Thành phố Hồ Chí Minh (đang bị truy nã, xét xử vắng mặt) bị truy tố về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Trong nhóm lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, Trần Ngọc Thuận, nguyên Tổng Giám đốc bị truy tố về tội “Nhận hối lộ”; Lê Quang Thung, nguyên Tổng Giám đốc, quyền Chủ tịch Hội đồng quản trị, bị truy tố về hai tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ”.

Theo cáo trạng, khu đất hơn 6.200 m² tại số 39 - 39B Bến Vân Đồn (phường Xóm Chiếu, Thành phố Hồ Chí Minh) là tài sản Nhà nước do ngành cao su quản lý từ năm 1976. Tuy nhiên, trong quá trình sắp xếp, xử lý nhà đất, các bị cáo đã thực hiện việc góp vốn, chuyển nhượng dự án trái quy định, không tổ chức định giá, đấu giá, tạo điều kiện để tài sản công rơi vào tay tư nhân với giá thấp.

Cơ quan tố tụng xác định, bị cáo Lê Quang Thung đã thỏa thuận với bị cáo Lê Y Linh về việc “chi lại” 3 triệu USD để được tiếp cận dự án. Thực tế, bị cáo Thung đã nhận 200.000 đô la Singapore thông qua việc thanh toán viện phí và 300.000 USD tiền mặt. Sau đó, bị cáo chỉ đạo cấp dưới hoàn tất thủ tục góp vốn thành lập Công ty Phú Việt Tín rồi chuyển nhượng cho nhóm của Linh không qua đấu giá, thậm chí hợp thức hồ sơ bằng việc ký xác nhận khống.

Sau khi nắm quyền chi phối dự án, Lê Y Linh cùng Đặng Phước Dừa tiếp tục thực hiện các hành vi “chạy thủ tục” để được giao đất. Dừa đã đưa tiền cho bị cáo Nguyễn Thị Hồng tổng cộng 60.000 USD để “cảm ơn” việc ký văn bản chấp thuận chủ trương giao đất.

Đến năm 2013, khi dự án gặp khó khăn, Nguyễn Thị Như Loan tham gia, chuyển trước 50 tỷ đồng để tiếp tục hoàn tất các thủ tục. Dù biết rõ đây là tài sản Nhà nước, bị cáo Loan vẫn tham gia, sau đó nhận chuyển nhượng toàn bộ dự án thông qua việc mua lại 100% vốn Công ty Phú Việt Tín với giá hơn 460 tỷ đồng.

Ngay sau khi thâu tóm, bị cáo Loan đã ký thỏa thuận chuyển nhượng dự án cho một doanh nghiệp bất động sản khác với tổng giá trị hơn 846 tỷ đồng, qua đó thu lợi đặc biệt lớn.

Cơ quan công tố xác định, hành vi của các bị cáo đã gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 542 tỷ đồng. Trong đó, riêng bị cáo Nguyễn Thị Như Loan được xác định hưởng lợi hơn 297,8 tỷ đồng.

Vụ án được đánh giá là điển hình cho sai phạm trong quản lý, sử dụng tài sản công, đặc biệt trong quá trình sắp xếp, xử lý nhà đất thuộc sở hữu Nhà nước. Việc đưa vụ án ra xét xử được dư luận quan tâm, kỳ vọng góp phần siết chặt kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công trong thời gian tới.