May hàng xuất khẩu sang thị trường EU tại Công ty May Thái Nguyên. Ảnh: Trần Việt - TTXVN

Trao đổi với phóng viên TTXVN tại Brussels, Đại sứ Việt Nam tại Vương quốc Bỉ, Trưởng Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên minh châu Âu (EU) Nguyễn Văn Thảo nhận định Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA) là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử hợp tác giữa Việt Nam và EU, đặc biệt trong bối cảnh thế giới trải qua nhiều biến động phức tạp.

“Chúng ta có thể nói rằng khi EVFTA bắt đầu đi vào hiệu lực, cả thế giới, khu vực và Việt Nam đều đang phải đối mặt với những thách thức lớn chưa từng có như đại dịch COVID-19, các xung đột địa chính trị và xu hướng gia tăng chủ nghĩa bảo hộ, hạn chế tự do thương mại”, Đại sứ Nguyễn Văn Thảo chia sẻ.

Thế nhưng, bất chấp bối cảnh bất lợi đó, EVFTA vẫn chứng tỏ được hiệu quả to lớn. Việt Nam đã vươn lên trở thành đối tác thương mại hàng hóa lớn nhất của EU trong ASEAN, trong khi EU trở thành đối tác thương mại lớn thứ tư của Việt Nam. Kết quả này không chỉ thể hiện qua con số mà còn khẳng định vị thế ngày càng cao của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu, đặc biệt ở các mặt hàng thế mạnh như điện tử, dệt may, da giày.

Đáng chú ý, Đại sứ Nguyễn Văn Thảo đặc biệt nhấn mạnh vai trò của ngành nông lâm thủy sản, khi các sản phẩm nông nghiệp, thuỷ hải sản của Việt Nam đã đạt mức tăng trưởng mạnh mẽ tại thị trường EU.

“Khi chúng ta đẩy mạnh được xuất khẩu những mặt hàng này, điều đó không chỉ khẳng định tiềm năng riêng biệt của Việt Nam, mà còn cho thấy chúng ta không cạnh tranh trực tiếp với EU ở những lĩnh vực này. Quan trọng hơn, đây là những mặt hàng có tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt ở khu vực nông thôn”, Đại sứ nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo Đại sứ Nguyễn Văn Thảo, dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. Mặc dù đã có những kết quả đáng khích lệ trong 5 năm qua, nhưng để thực sự tận dụng được lợi thế của EVFTA, Việt Nam cần làm nhiều hơn nữa. Trong khu vực ASEAN, mới chỉ có Việt Nam và Singapore là hai quốc gia có hiệp định thương mại tự do với EU, và Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng giai đoạn “vàng” này để khẳng định vị thế, thiết lập vững chắc chỗ đứng tại thị trường khó tính nhưng đầy tiềm năng này.

Bên cạnh vai trò trong thúc đẩy xuất khẩu, EVFTA còn mở ra cánh cửa rộng lớn cho việc thu hút đầu tư chất lượng cao từ châu Âu vào Việt Nam. Đây sẽ là yếu tố quan trọng giúp nền kinh tế Việt Nam phát triển bền vững hơn, thích ứng tốt hơn với các xu hướng toàn cầu như biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và yêu cầu ngày càng cao về tiêu chuẩn môi trường.

Đại sứ Nguyễn Văn Thảo bày tỏ sự tin tưởng rằng với nền tảng hợp tác đã được thiết lập, cùng với cam kết mạnh mẽ từ cả hai phía trong việc theo đuổi thương mại tự do, công bằng và dựa trên luật lệ, EVFTA sẽ tiếp tục là công cụ then chốt thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam - EU trong thời gian tới.

“Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ đang gia tăng, việc cả Việt Nam và EU đều chủ trương thúc đẩy đa dạng hóa hợp tác kinh tế là yếu tố then chốt. Nếu không có những hiệp định như EVFTA, việc mở rộng hợp tác chắc chắn sẽ gặp rất nhiều rào cản. EVFTA chính là điều kiện thuận lợi để chúng ta đa dạng hóa quan hệ thương mại, mở rộng chuỗi cung ứng và khẳng định vai trò của Việt Nam trong khu vực”, Đại sứ Nguyễn Văn Thảo phân tích.

Đại sứ cũng ví EVFTA như một "con đường cao tốc" cho hợp tác kinh tế - thương mại giữa Việt Nam và EU, nhưng đồng thời cảnh báo rằng, con đường cao tốc đó chỉ phát huy hiệu quả nếu doanh nghiệp Việt Nam trang bị cho mình những “cỗ máy tốt”, tức là sự hiểu biết sâu sắc về thị trường, luật lệ, văn hóa tiêu dùng và hệ sinh thái đối tác của châu Âu. Nếu chỉ vận hành với tâm thế cũ kỹ, thiếu chuẩn bị, thì sẽ khó lòng tận dụng được hết tiềm năng mà hiệp định này mang lại.