Vaccine phòng COVID-19 của hãng dược Moderna. Ảnh: AFP/ TTXVN

Bài học thứ nhất, “cuộc cách mạng trị liệu” là một trong những tiến bộ đạt được của ngành công nghiệp dược phẩm trong đại dịch, đặc biệt với công nghệ nano trong sản xuất vaccine mRNA COVID-19 -chất truyền tin di truyền mã DNA thành protein- đã được hai hãng dược phẩm Moderna và BioNTech phát triển thành công. 

Giáo sư Pierre-Yves Geoffard thuộc trường Kinh Tế Paris nhận định: “Chúng ta đang ở ‘bình minh’ của một cuộc cách mạng khoa học”. Trước đây, các cuộc nghiên cứu, thử nghiệm thường được tiến hành trong nhiều năm nay. Tuy nhiên, dưới sức ép của những làn sóng lây nhiễm mạnh mẽ cùng hàng tỷ USD hay euro đầu tư vào các phòng thí nghiệm, những kết quả khả quan đã nhanh chóng đạt được. 

Bài học thứ hai là “sự thừa nhận đối với các công ty công nghệ sinh học”.Những “nhà vô địch” mới hiện giờ là những công ty công nghệ sinh học trẻ, thường xuất phát từ giới hàn lâm.Trường hợp điển hình là Moderna và BioNTech, từng là những cái tên vô danh trước khi xảy ra đại dịch COVID-19, giờ đã trở nên nổi tiếng khắp thế giới.

Các tập đoàn dược phẩm lớn thường giao việc nghiên cứu cho các công ty công nghệ sinh học, sau đó mua lại với giá rất cao. Xu hướng này được ông Jean-François Brochard, Chủ tập đoàn Roche của Pháp, khẳng định: “Chúng tôi cần tốc độ phát triển của các công ty công nghệ sinh học, còn họ cần khả năng của chúng tôi”.

Những đại tập đoàn dược phẩm dù sáng tạo ít song lại có khả năng công nghiệp cao nhờ hệ thống nhà máy hoặc mạng lưới các nhà thầu phụ, nên đã trở thành nhân tố không thể thiếu cho việc sản xuất đại trà.

Bài học thứ ba được rút ra từ đại dịch là “sự tăng tốc các thủ tục”.Thông thường phải cần đến 10 năm để một loại vaccine đi từ quá trình nghiên cứu đến bán ra thị trường.Thế nhưng, vaccine ngừa COVID-19 chỉ cần 10 tháng.Đây là kỷ lục chưa từng có, nhờ vào việc “tiến trình cấp phép được tăng tốc”. Thay vì làm từng bước, quá trình nộp hồ sơ đến các cơ quan y tế được tiến hành cùng lúc với quá trình thử nghiệm lâm sàng.

Bài học thứ tư, chủ yếu liên quan đến Pháp, là “sự thất bại của nước Pháp”.Trong khi các công ty của Đức như BioNTech và CureVac được chính phủ hỗ trợ thì công ty Valneva của Pháp đã không tìm được nguồn tài chính để phát triển vaccine ứng viên. Nguồn đầu tư tư nhân vào lĩnh vực y tế cũng còn rất ít, vì đây là “lĩnh vực bị các nhà đầu tư đánh giá là quá rủi ro”, theo Franck Mouthon, Chủ tịch hội France Biotech.

Bài học thứ năm là “có thêm sự hợp tác giữa các nhà công nghiệp”.Cuộc khủng hoảng COVID-19 cho thấy khả năng huy động của lĩnh vực sản xuất vaccine và cũng chứng minh rằng các tập đoàn đối thủ có thể hợp tác với nhau.Ví dụ Sanofi sẽ sản xuất vaccine của BioNTech, Moderna và Johnson & Johnson vào mùa Hè này. Novartis cũng sẽ làm tương tự với vaccine của BioNTech./.