Phát biểu khai mạc, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải báo chí Quốc gia lần thứ XVII-2022, nhấn mạnh: Đây là năm thứ 17 Giải được tổ chức, với nhiều thành viên mới trong cả Hội đồng sơ khảo và Hội đồng chung khảo.

Công việc tổ chức giải được thực hiện nền nếp, bài bản, thu hút được sự tham gia tích cực, hào hứng của các cấp Hội, các cơ quan báo chí, hội viên nhà báo, cộng tác viên trong cả nước.

Theo báo cáo của Hội đồng sơ khảo, số lượng tác phẩm gửi tham dự Giải năm nay tiếp tục đạt mức cao. Các ban giúp việc của Hội đồng Giải đã nỗ lực triển khai công tác đúng tiến độ, đảm bảo yêu cầu của quy trình tổ chức giải.

72 thành viên của Hội đồng Sơ khảo chia thành 11 Tiểu ban đã làm việc với tính chuyên nghiệp, tinh thần trách nhiệm cao, thực hiện đúng Điều lệ, Hướng dẫn và Quy chế chấm Giải, tiến hành thẩm định, chấm và trình lên Hội đồng chung khảo danh sách 157 tác phẩm thuộc 11 loại giải, được lựa chọn từ 1.894 tác phẩm gửi về tham dự.

Theo Nhà báo Lê Quốc Minh, năm 2022 tình hình thế giới tiếp tục có những biến động nhanh, phức tạp, khó lường, khó dự báo với các yếu tố rủi ro ngày càng gia tăng, tác động lớn trên quy mô toàn cầu. Ở trong nước, 2022 là năm có ý nghĩa quan trọng tạo nền tảng thực hiện các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp. Trong bối cảnh đó, bám sát sự chỉ đạo, lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, tình hình thực tiễn đất nước, công tác báo chí đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, nổi bật.

Báo chí đã thông tin, tuyên truyền đậm nét, có chiều sâu về nội dung, đồng thời rất đa dạng, phong phú trong hình thức thể hiện về những chỉ đạo, điều hành của Quốc hội trong công tác lập pháp, giám sát, công tác điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đối với công tác phòng, chống dịch COVID-19, đẩy nhanh tốc độ phục hồi, phát triển kinh tế-xã hội; về xây dựng Đảng, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; về kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng.

Báo chí đã tích cực tuyên truyền, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch và cả các tuyến thông tin tuyên truyền đối ngoại hiệu quả. Nhiều cơ quan báo chí đã đổi mới, tiếp cận công nghệ làm báo hiện đại, đưa thông tin lên các hạ tầng, nền tảng truyền thông khác nhau để tăng khả năng tiếp cận cho người dân; từng bước thực hiện chuyển đổi số báo chí.

Nhờ đó, ngoài các cơ quan báo chí lớn ở trung ương, một số báo địa phương cũng có thay đổi trong cách chọn chủ đề, đề tài, triển khai theo hình thức đa phương tiện, được Hội đồng sơ khảo đánh giá cao về chất lượng.

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng sơ khảo Giải Báo chí quốc gia lần thứ XVII-2022 trình bày báo cáo tổng kết vòng chấm sơ khảo Giải Báo chí quốc gia năm 2022.

Theo đó, các tác phẩm tham dự Giải năm nay có chất lượng tốt. Hầu hết các tác phẩm bám sát thực tiễn, có tính thời sự cao, đi vào các điểm nóng trong năm 2022 trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, an ninh quốc phòng, xây dựng Đảng...

Nhiều tác phẩm được đầu tư công phu, nội dung có tính phát hiện vấn đề mới, phản biện các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước; đề xuất nhiều giải pháp kiến tạo, cách làm hay có sức lan tỏa, ảnh hưởng trong xã hội. Nhiều tác phẩm có chất lượng tốt, được đầu tư nghiêm túc, công phu, có bố cục chặt chẽ, cách thức thể hiện gần gũi, sinh động, hấp dẫn người đọc.

Bên cạnh các cơ quan báo chí Trung ương, điểm mới Giải năm nay là báo chí địa phương đã thể hiện rõ thành tựu đổi mới sáng tạo, tính đa loại hình, đa phương tiện điển hình như: Đài Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh, Đài Phát thanh-Truyền hình Nghệ An, Báo Tuyên Quang... Xét về nhóm thể loại, thể loại báo chí thông tấn luôn chiếm tỷ lệ cao nhất, tuy nhiên như nhiều năm trước, thể loại tin vắng bóng.

Nhóm thể loại báo chí chính luận chất lượng tốt nhưng số lượng ít hơn. Bài phân tích, bình luận chiếm tỉ lệ cao; vắng bóng xã luận; chuyên luận còn ít về số lượng. Đây là thể loại "sở trường" của các tạp chí, nhưng tỷ lệ bài dự thi của các tạp chí với thể loại này là thấp. Chính luận nghệ thuật là nhóm thể loại có chất lượng tốt, có sức tác động mạnh mẽ đến lý trí và cảm xúc của công chúng, các cơ quan báo chí Trung ương có nhiều tác phẩm tốt nhưng các cơ quan báo chí địa phương chưa phát huy tốt được mảng này…

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi cho biết, năm nay, vẫn còn tình trạng một số đơn vị gửi tác phẩm chưa đúng hướng dẫn (như đăng ký nhầm thể loại, gửi thiếu bài/ảnh. Tình trạng tác giả/nhóm tác giả đứng tên trên nhiều tác phẩm vẫn còn phổ biến). Nhiều cấp Hội gửi tác phẩm rất muộn. Một số địa phương chưa dành thời gian nghiên cứu, lựa chọn những tác phẩm thật sự xuất sắc, nổi trội…

Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam đề nghị các cấp hội quan tâm, đầu tư kỹ lưỡng hơn trong công tác tuyển chọn ở cơ sở, chú trọng khâu thẩm định, rà soát, tổng hợp, phân thể loại tốt hơn, để nâng cao chất lượng tác phẩm dự Giải báo chí Quốc gia.

Giải Báo chí quốc gia lần thứ XVII-2022 sẽ được trao vào đúng dịp kỷ niệm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam 21/6 năm nay./.